Rankingi Polonia Bytom – złote lata i dzisiejsza pozycja

Polonia Bytom to nazwa, która młodszym kibicom może niewiele mówić. A przecież w latach 50. i 60. XX wieku bytomianie plasowali się w absolutnej czołówce polskiej piłki – dwukrotnie sięgali po mistrzostwo kraju, czterokrotnie zostawali wicemistrzami, a ich sukcesy międzynarodowe wyprzedzały nawet osiągnięcia reprezentacji Polski. Dziś, w sezonie 2025/26, Polonia walczy o utrzymanie w I lidze, zajmując 6. miejsce w tabeli. Droga od europejskich pucharów do IV ligi, a potem powolna odbudowa – to fascynująca historia o wzlotach, upadkach i nieustannej walce o powrót do świetności.

Początki i misja klubu – więcej niż tylko sport

4 stycznia 1920 roku odbyło się zebranie założycielskie „Towarzystwa Sportowego Polonia”, które dało początek bytomskiej Polonii. Klub powstał w szczególnym momencie historycznym – tuż przed plebiscytem górnośląskim, jako odpowiedź na apel Polskiego Komisariatu Plebiscytowego wzywający do zakładania polskich organizacji sportowych.

Polonia od początku miała misję wykraczającą poza boisko. To był symbol polskości na ziemiach, o które toczyła się walka. Polonia Bytom działała tylko do 1922 roku, po czym na wiele lat zniknęła z mapy sportowej – Bytom pozostał w granicach Niemiec po podziale Górnego Śląska. Na piłkarską mapę Polonia Bytom powróciła dopiero po II wojnie światowej, w 1945 roku.

Debiut w ekstraklasie i pierwsze sukcesy

W 1948 roku debiutowała w I lidze. Pierwszy mecz w najwyższej klasie rozgrywkowej odbył się 14 marca 1948 roku przeciwko Legii Warszawa i zakończył się porażką 1:3. W tym samym sezonie Polonia spadła z ligi, ale to był tylko chwilowy potknięcie.

Już w 1952 roku Polonia została wice mistrzem Polski, a dwa lata później w 1954 roku świętowała pierwsze mistrzostwo Polski. Pierwszy tytuł przyszedł w dramatycznych okolicznościach – Polonia odniosła błyskotliwy sukces wygrywając 4:1 (3:1) z Legią Warszawa (a było to w Warszawie) w decydującym meczu grupowym.

W tych samych rozgrywkach królem strzelców wraz z Ernestem Pohlem z warszawskiej Legii został Henryk Kempny strzelając 12 bramek.

Mimo sukcesów klub spadł do II ligi w następnym roku (1955). To pokazuje, jak niestabilna była sytuacja klubu nawet w okresie triumfów.

Seria wicemistrzostw – dominacja na przełomie lat 50. i 60.

W 1957 roku klub ponownie awansował do ekstraklasy, w której grał nieprzerwanie do 1976 roku. Rok po awansie klub świętował wice mistrzostwo Polski w 1958, powtórzone przez zespół w 1959 roku. W 1961 roku Polonia znów, po raz czwarty została wicemistrzem Polski.

Cztery wicemistrzostwa w ciągu dziewięciu lat – to nie przypadek, ale dowód na stabilną pozycję w czołówce polskiej piłki. W rankingu najlepszych klubów tamtej epoki bytomianie rywalizowali z Ruchem Chorzów, Górnikiem Zabrze i Legią Warszawa.

Drugi tytuł mistrzowski i historyczny dwumecz z Górnikiem

Sezon 1962 przyniósł kolejny triumf. Polonia zajęła pierwsze miejsce w grupie II, a Górnik w grupie I i obie drużyny spotkały się w dwumeczu o mistrzostwo Kraju. Bytomianie najpierw wygrali wysoko – 4:1, w rewanżowym meczu ulegając jednak 1:2. Mimo porażki klub został po raz drugi w historii mistrzem Polski, a Jan Liberda został ponownie królem strzelców ekstraklasy dzięki strzeleniu szesnastu bramek.

Pierwszy mecz finałowy odbył się na Stadionie Śląskim i przyciągnął ogromne zainteresowanie. 21 czerwca na Stadion Śląski przybyło 80 tysięcy widzów, aby oglądać pierwszą odsłonę wielkiego widowiska; Górnik Zabrze – Polonia Bytom 1:4 (1:2). Bramki dla Polonii zdobyli: 32 i 80 minuta Liberda, 42 i 55 minuta Pogrzeba.

Rok	Osiągnięcie	Król strzelców z Polonii
1952	Wicemistrzostwo Polski	–
1954	Mistrzostwo Polski	Henryk Kempny (12 bramek)
1958	Wicemistrzostwo Polski	–
1959	Wicemistrzostwo Polski	Jan Liberda (21 bramek)
1961	Wicemistrzostwo Polski	–
1962	Mistrzostwo Polski	Jan Liberda (16 bramek)
1966	Brązowy medal	–
1969	Brązowy medal	–

Puchar Europy – pierwsza polska drużyna w pierwszej rundzie

Mistrzostwo Polski pozwoliło na start w sezonie 1962/1963 w Pucharze Europy. Drużyna jako pierwsza w Polsce dostała się wtedy do pierwszej rundy po pokonaniu w kwalifikacjach Panathinaikosu Ateny 2:1 i 4:1 (premierowego gola dla Polonii w międzynarodowych rozgrywkach strzelił Norbert Pogrzeba), jednak uległa później Galatasaray SK w dwumeczu przegrywając najpierw 1:4 i zwyciężając w drugim spotkaniu 1:0.

To był przełomowy moment dla polskiej piłki. Żaden polski klub wcześniej nie przeszedł rundy kwalifikacyjnej europejskich pucharów. Polonia pokazała, że polskie drużyny mogą rywalizować z najlepszymi w Europie.

Złoty sezon 1964/65 – triumfy w Europie

Sezon 1964/1965 to okres największych sukcesów międzynarodowych z udziałem Polonii. W tym czasie bytomianie zdobyli dwa prestiżowe trofea międzynarodowe, które do dziś pozostają unikalne w historii polskiej piłki.

Puchar Intertoto – jedyny polski triumf

Drużyna uczesniczyła w rozgrywkach Pucharu Intertoto, w których w fazie grupowej wygrała u siebie po 6:0 z Schalke 04 i Degerfors IF, a z Lens 4:0. Klub dotarł do finału eliminując po drodze jeszcze SC Karl-Marx-Stadt i FC Liege i w końcowej rozgrywce spotkał się z SC Lipsk. Pierwsza część miała miejsce 9 czerwca w Lipsku, a Polonia przegrała 0:3, co postawiło ją w trudnej sytuacji przed rewanżem, ale 16 czerwca na stadionie w Bytomiu piłkarze dali popis umiejętności i zwyciężyli 5:1, co zapewniło im pierwsze miejsce w całych rozgrywkach.

Zwycięstwo 5:1 po porażce 0:3 – Po końcowym gwizdku tysiące kibiców wbiegło na boisko, a jeden z fanów zaczął całować Edwarda Szymkowiaka… po nogach.

Puchar Intertoto (zwany też Pucharem Karla Rappana) to trofeum, którego żaden inny polski klub nigdy nie zdobył. Widzew Łódź wygrał go dwukrotnie w późniejszych latach, ale Polonia była pierwsza.

Puchar Ameryki – podbój za oceanem

Po sukcesie w Pucharze Rappana Polonia została zaproszona do udziału w International Soccer League – lidze, w której brały udział drużyny europejskie zasilane amerykańskimi. Po wygraniu swojej grupy, w której klub wyprzedził Ferencvaros, West Bromwich, bytomianie dotarli do finału.

W finale rywalem była bardzo mocna Dukla Praga. W pierwszym spotkaniu było 2:0 dla naszego zespołu, a w rewanżu 1:1. Po powrocie do Polski w centrum miasta piłkarzy witały tysiące kibiców.

Wygrana bytomian nastąpiła jeszcze przed erą reprezentacji Kazimierza Górskiego i sukcesami naszej kadry, a zwycięstwo Polonii było wówczas największym sukcesem polskiego futbolu w historii. To pokazuje skalę osiągnięcia – Polonia wyprzedziła reprezentację Polski w międzynarodowych triumfach.

Legendy Polonii Bytom – ludzie złotej ery

Za sukcesami stali wybitni zawodnicy, których nazwiska na trwałe zapisały się w historii polskiej piłki.

• Jan Liberda – Jan Liberda – Złote Buty 1962, dwukrotny król strzelców ekstraklasy (1959 – 21 bramek, 1962 – 16 bramek), najwięcej bramek w historii klubu (145 goli)
• Edward Szymkowiak – Edward Szymkowiak – Złote Buty 1957, 1958, 1965, 1966, legendarny bramkarz, którego imię nosi dziś stadion klubu
• Zygmunt Anczok – Zygmunt Anczok – Piłkarz roku 1966, medalista olimpijski z 1972 roku
• Henryk Kempny – król strzelców 1954 (13 bramek według oficjalnych danych klubu)
• Paweł Orzechowski – rozegrał najwięcej meczów w I lidze, aż 329 spotkań

Z szeregów Polonii wywodzi się 26 reprezentantów Polski w tym pięciu olimpijczyków.

Początek upadku – lata 70. i 80.

W kolejnych latach Polonia balansowała na granicy spadku. W 1978 roku cztery kluby uzyskały 27 punktów w rozgrywkach i o spadku zadecydowała dodatkowa tabela uwzględniająca wyniki meczów między nimi. W sezonie 1978/1979 Polonia uratowała swój byt w ekstraklasie w ostatnim meczu wygrywając 2:0 z ŁKS i wyprzedzając Pogoń Szczecin.

Klub, który jeszcze dekadę wcześniej triumfował w Europie, teraz walczył o każdy punkt w lidze. Nieoczekiwanie w 1976 roku Polonia spada do II ligi, powracając do ekstraklasy rok później w 1977 roku. To był ostatni moment świetności – w tymże roku Polonia poraz ostatni wywalcza Puchar Polski (finał, nie zdobycie trofeum).

W 1980 roku Polonia spada do II ligi, kończąc tym samym swój okres sukcesów, a rozpoczynając tułaczkę klubu po niższych klasach rozgrywkowych. Po raz ostatni Polonia Bytom awansuje do ekstraklasy w 1986 roku, lecz w tym samym sezonie ponownie spada do II ligi.

Tułaczka po niższych ligach – najciemniejsze lata

Lata 90. i początek XXI wieku to okres dramatycznego spadku w rankingach. Polonia na krótko wróciła do ekstraklasy w sezonach 1986/87 i 1993/94, ale nie zdołała się utrzymać. Problemy finansowe narastały – zamykanie kopalń i hut na Śląsku pozbawiło klub głównych sponsorów.

W wyniku korupcji w PZPN-e 4 I-o ligowe drużyny spadają o kilka klas rozgrywkowych niżej, a Polonia Bytom po 20 latach tułaczki w II lidze i epizodem w III triumfalnie powraca do ekstraklasy w sezonie 2006/07. To był moment nadziei, ale krótkotrwały.

W 2011 roku klub został zdegradowany do I ligi po zajęciu ostatniego miejsca w tabeli z zaledwie sześcioma zwycięstwami w całym sezonie. Po tym spadku sytuacja pogorszyła się jeszcze bardziej.

Lata	Poziom rozgrywkowy	Uwagi
1957-1976	Ekstraklasa	Złota era – nieprzerwanie 19 sezonów
1976-1977	II liga	Pierwszy spadek
1977-1980	Ekstraklasa	Krótki powrót
1980-1986	II liga	–
1986-1987	Ekstraklasa	Jeden sezon
1987-2001	II liga	14 sezonów w drugiej lidze
2006-2011	Ekstraklasa	Ostatni okres w elicie
2011-2013	I liga	–
2017-2019	IV liga	Najniższy punkt w historii
2025-obecnie	I liga	Proces odbudowy

Dno – IV liga i nadzieja na odrodzenie

Najtrudniejszy moment przyszedł w latach 2017-2019, gdy Polonia grała w IV lidze – czwartym poziomie rozgrywkowym w Polsce. Dla klubu z dwoma mistrzostwami Polski i europejskimi pucharami był to czas głębokiej frustracji.

Punktem zwrotnym okazał się sezon 2019/20. Punktem zwrotnym był sezon 2019/2020, gdy pod wodzą trenera Kamila Rakoczego Polonia wywalczyła awans do II ligi, a w sezonie 2024/2025, prowadzona przez Łukasza Tomczyka, awansowała do I ligi po zwycięstwie w barażach nad Hutnikiem Kraków (4:1).

Awans do I ligi w 2025 roku to największy sukces klubu od dekad. Po latach w piwnicy polskiej piłki, bytomianie wrócili na drugi poziom rozgrywkowy.

Dzisiejsza pozycja Polonii w rankingach – sezon 2025/26

Polonia Bytom obecnie sits in 6th place in the I Liga with 34 points from 21 matches (10W 4D 7L). Po 21 meczach sezonu 2025/26 bytomianie zajmują 6. miejsce w tabeli I ligi z dorobkiem 34 punktów.

Forma zespołu jest zmienna. Ostatnie pięć spotkań Polonii to mieszanka wyników: porażka 1-3 ze Stalą Rzeszów na wyjeździe i porażka 2-3 z ŁKS-em Łódź u siebie. Wcześniej zanotowali zwycięstwo 2-0 nad Chrobrym Głogów (dom), porażkę 2-4 z Avią Świdnik (wyjazd) oraz remis 2-2 z Górnikiem Łęczna (dom).

Polonia Bytom na własnym stadionie prezentuje się znacznie lepiej. W ostatnich pięciu meczach domowych odnieśli trzy zwycięstwa (2-0 z Chrobrym Głogów, 4-1 ze Stalą Mielec, 2-0 ze Zniczem Pruszków), jeden remis (2-2 z Górnikiem Łęczna) i tylko jedną porażkę (2-3 z ŁKS-em Łódź).

Porównanie pozycji w rankingach – wtedy i dziś

Kontrast między złotymi latami a współczesnością jest uderzający:

• Z 2. miejsca w rankingu polskich klubów w latach 60. do pozycji około 25-30 w 2026 roku
• Z regularnego uczestnika europejskich pucharów do klubu bez punktów UEFA
• Ze stadionu zapełnianego przez 80 tysięcy widzów do obiektów z frekwencją 1600 osób (jak w meczu z ŁKS Łódź w lutym 2026)
• Z zespołu wystawiającego 26 reprezentantów Polski do drużyny walczącej o stabilizację w I lidze

Obecna pozycja w rankingu wszech czasów – 18. miejsce po 35 sezonach w najwyższej klasie – pokazuje historyczne znaczenie klubu. To dorobek, który plasuje Polonię wśród najważniejszych zespołów w historii polskiej piłki, mimo że ostatnie dekady nie były łaskawe dla bytomian.

Stadion i infrastruktura – wyzwania współczesności

Polonia rozgrywa mecze na Stadionie im. Edwarda Szymkowiaka przy ul. Olimpijskiej 2, który może pomieścić około 5500 widzów. Obiekt nosi imię legendarnego bramkarza, czterokrotnego zdobywcy Złotych Butów.

Stan infrastruktury to jeden z czynników wpływających na pozycję klubu w rankingach. Nowoczesne obiekty przyciągają sponsorów i kibiców, a Polonia wciąż zmaga się z koniecznością modernizacji stadionu. W niektórych sezonach klub musiał korzystać z innych obiektów ze względu na brak licencji.

Rywale i tradycje – Derby Śląska i Derby Bytomia

Największymi rywalami Polonii są lokalne zespoły Górnik Zabrze, Ruch Radzionków, Ruch Chorzów (Najstarsze Derby Śląska) i Szombierki Bytom (Derby Bytomia). Mecze z Ruchem Chorzów określane są jako Najstarsze Derby Śląska – tradycja sięgająca pierwszego sezonu w lidze w 1948 roku.

W rankingu kibicowskim Polonia również zajmuje szczególne miejsce – kibice Polonii Bytom byli pierwszym zorganizowanym klubem kibica w Polsce. Wprowadzili szaliki, flagi i zorganizowane skandowania. Wiele innych grup kibicowskich podróżowało do Bytomia tylko po to, by zobaczyć, jak kibice Polonii dopingują swój klub i zachowują się na stadionie.

Perspektywy i cele na przyszłość

Polonia Bytom ma przed sobą długą drogę. Obecna pozycja – 6. miejsce w I lidze – to dopiero początek odbudowy. Klub musi najpierw ustabilizować się na drugim poziomie rozgrywkowym, potem walczyć o awans do ekstraklasy, a następnie o utrzymanie w elicie.

Historia polskiej piłki pokazuje, że niektórym klubom udało się wrócić do dawnej świetności – Lech Poznań czy Legia Warszawa po trudnych okresach odbudowały swoją pozycję. Inne, jak Ruch Chorzów czy Widzew Łódź, wciąż walczą o powrót do ekstraklasy po latach w niższych ligach.

Polonia ma jednak coś, czego nie można kupić – historię i tożsamość. Dwukrotny mistrz Polski, jedyny polski zdobywca Pucharu Intertoto, triumfator Pucharu Ameryki. To fundamenty, na których można budować przyszłość.

Rankingi Polonii Bytom to opowieść o wzlotach i upadkach, o tym jak szybko można stracić pozycję w futbolu i jak trudno ją odzyskać. Ale to też historia o klubie, który mimo przeciwności losu nigdy nie zrezygnował z walki o powrót na szczyt. Każdy kolejny awans przybliża bytomian do odzyskania pozycji, którą zajmowali w złotej erze polskiej piłki.